KENNISBANK – TABAKSBLIKKEN & ROOKWAAR
Merken, Historie & Verzamelwaarde
Tabaksblikken vormen een belangrijk en gewild verzamelgebied binnen vintage verpakkingen. Ze vertellen het verhaal van de tabaksindustrie in Nederland, Duitsland, Scandinavië en daarbuiten. Door hun grafische vormgeving, materialen en merkhistorie zijn tabaksblikken niet alleen functioneel, maar ook cultuurhistorisch waardevol.
Deze gids helpt bij het herkennen, dateren en waarderen van tabaksblikken en rookwaarverpakkingen.
Waarvoor dienden tabaksblikken?
Tabak werd vanaf de 19e eeuw op grote schaal verpakt in metalen blikken om de kwaliteit te behouden. Daaronder:
-
shag
-
pijptabak
-
sigaretten
-
pruimtabak
-
snuiftabak
Blikken waren luchtdicht en beschermden tegen uitdroging — essentieel voor tabaksproducten.
Belangrijke tabaksmerken
Nederland
-
Van Nelle
-
Javaanse Jongens
-
Samson
-
Amphora
-
Mascotte
Nederland was een grote speler in verwerking, handel en verpakking van tabak.
Duitsland & Scandinavië
-
Mac Baren (Denemarken)
-
W.O. Larsen
-
Danske Club
-
Turmac / Tiedemann
Deze producenten maakten exportblikken voor diverse markten.
Internationale producenten
-
Camel
-
Lucky Strike
-
Player’s Navy Cut
Decoratieve tabaksblikken uit Engeland en Amerika zijn sterk verzamelbaar.
Kenmerken voor datering
1. Grafische stijl
-
19e eeuw: lithografie, zachte kleuren, sierlijke fonts
-
1920–1940: Art Deco, strakke lijnen, metallic accenten
-
1950–1970: felle kleuren, vereenvoudigde illustraties
-
1970+: moderne typografie, grotere waarschuwingen
2. Productinformatie
-
oude volumematen zoals ons, gram, stuivers
-
taalgebruik (“fabr.”, “inhoud”, “gedeponeerd”)
3. Constructie
-
scharnierdeksels
-
losse knikdeksels
-
opstaande rand met drukpunt
-
oudere blikken hebben vaak lithografiedruk i.p.v. offsetdruk
Waardebepaling van tabaksblikken
1. Staat
-
roest, krassen en deuken verlagen de waarde
-
heldere, onbeschadigde illustraties zijn gewild
-
dekselwerking en scharnieren tellen mee
2. Grafische aantrekkelijkheid
Blikken met:
-
zeldzame kleuren
-
iconische typografie
-
bijzondere illustraties
worden hoger geprijsd.
3. Merkwaarde
Van Nelle en Mac Baren zijn populaire verzamelmerken; vroege varianten zijn schaars.
4. Zeldzaamheid
-
limited editions
-
exportversies
-
blikken met regionale typografie
Veelvoorkomende typen tabaksblikken
-
ronde shagblikken
-
vierkante of rechthoekige pijptabakblikken
-
grote winkelblikken
-
sigaren- en sigarettenverpakkingen
-
bewaarblikken met merklogo’s
Waarom tabaksblikken geliefd zijn
-
grafische nostalgie
-
industriële historie
-
betaalbaar verzamelgebied
-
decoratieve waarde in interieur
Meer tabaksblikken bekijken
→ Categorie Tabaksblikken
→ Categorie Vintage Blikken
